ما به سلامتی شما می اندیشیم
 بیماری معده :

سوء هاضمه چیست؟

سوء هاضمه با سوزش معده، اسهال، احساس خفگی، حالت تهوع، یبوست و درد شکم همراه است. همه این مسائل کاملاً متفاوت هستند اما ریشه ابتلا به این موارد چیزی نیست به جز عادات بد غذایی.
یکی از علائم بارز سوء هاضمه سوزش معده است که گاه ممکن است زور گذر باشد و گاه جدی.

دلایل سوء هاضمه

سوء هاضمه دلایل بسیاری می تواند داشته باشد که شامل بیماری های معده، مری و ضعیف شدن دستگاه گوارش که از عادات بد غذایی سرچشمه می گیرد و پائین آمدن اسیدها و آنزیم ها در معده است.

بیماری های معده و مری

مری و معده با دریچه ای به یکدیگر وصل هستند. این دریچه مثل یک مانع عمل می کند که آنچه را وارد و خارج از شکم می شود را کنترل می کند. معمولاً غذا می تواند حتی هنگامی هم که دراز کشیده اید داخل معده شود.
زمانی که این دریچه خوب عمل نکند، اسیدها به سمت مری برمی گردند و این باعث می شود که در آن قسمت احساس سوزش کنید.
افرادی که این حالت برایشان پیش می آید دچار سوزش معده می شوند. طبق آمار به دست آمده 36 میلیون آمریکایی ماهانه از سوء هاضمه رنج میـبرند و به مرور زمان ممکن است این مسئله جدی شود. تحقیقات نشان داده است که این عارضه ممکن است به زخم مری و یا حتی سرطان تبدیل شود.

درمان

افرادی که از این بیماری رنج می برند باید بعد از غذا خوردن به پهلوی راست دراز بکشند. چون این دریچه خوب کار نمی کند، اسید دوباره به مری باز می گردد. صاف ايستادن از باز گشتن دوباره اسید به مری جلوگیری می کند.
همچنین مصرف زیاد نوشابه یکی از عوامل مهم ابتلا به بیماریهای معده و از جمله سوء هاضمه می باشد.

ضعیف شدن دستگاه گوارش

افرادی که دستگاه گوارش ضعیفی دارند از مشکلات متفاوتی از سوزش معده گرفته تا حالت تهوع رنج خواهند برد. معمولاً ضعیف شدن دستگاه گوارش از عادات بد غذایی سرچشمه می گیرد که باعث می شود غذا مدت زیادی در دستگاه گوارش باقی بماند. در اینجا به چند عادت غذایی اشاره می کنیم که باید به آنها عمل کنید.

درست بجوید.
آرام تر غذا بخورید.
در هنگام غذا خوردن مطالعه نکنید و تلویزیون هم نگاه نکنید.
ورزش کنید چون به هضم غذا کمک می کند.
از خوردن غذاهای حجیم خودداری کنید.
از خوردن غذاهایی که می دانید بدنتان تحمل آن را ندارد خودداری کنید.
در هنگام غذا خوردن، از خوردن نوشیدنی خودداری کنید.
سيگار نکشید.
كافئين استفاده نکنید.
مصرف نوشابه را جدا قطع کنید و به جای آن از دوغ و نوشیدنیهای طبیعی استفاده کنید.

کاهش اسیدهای بدن

بر خلاف باوری که بسیاری از مردم دارند، وجود مقدار زیادی اسید در معده باعث سوء هاضمه نمی شود.
همان طور که قبلاً هم به آن اشاره کردیم، بیشتر مشکلات زمانی ایجاد می شوند که غذا خوب جذب سیستم گوارش نشوند. زمانی که غذا در سیستم گوارش باقی بماند، باعث ترش کردن معده شده و مشکلات زیادی ایجاد می شود.
بعضی معتقدند که داروهای ضد ترشی معده کمی باعث تسکین سوء هاضمه می شود اما تحقیقات نشان داده است که عکس این مسئله درست است. ثابت شده است که استفاده از دارو های ضد ترشی معده ممکن است به عفونت های روده بیانجامد.

به جز استفاده از داروهای ضد ترشی معده راه های بسیاری برای مقابله و تسکین این مشکلات وجود دارد. بسیاری درمان های خانگی نیز می تواند سوء هاضمه را درمان کند. به طور مثال خوردن باقلای خام هم به آن کمک می کند.
درمان
خوردن غذاهایی مثل آناناس و عنبه که به تولید آنزیم کمک می کنند یکی از راه های مقابله با این مشکل است

|+| نوشته شده توسط محمد راشد در پنجشنبه سیزدهم مرداد 1390  |
 معده :

ضعف معده، بیماری‌های شکم و دستگاه گوارش

 

باب اول: ضعف معده

چنانچه هضم غذا بد باشد، باید ملاحظه کرد که آیا در معده اخلاطی وجود دارد یا اینکه ضعف آن صرفاً بخاطر سردی است؟ اگر ضعفش بخاطر سردی باشد آیا آمیخته به بلغم هست یا نه؟

اگر صرفاً سردی کرده باشد، درمانش فقط به گرمی ‌است: کمی ‌زنجبیل، دارفلفل، نانخواه و مصطکی را گرفته و آرد کرده سپس الک کنید و با عسلِ صافی، خمیر کرده و به وزن هفت درهم با میعه خشک مخلوط با آب، هم بزنید و مصرف کند. بیمار از خوردن آب بخصوص آب سرد اجتناب کند مگر آنکه جرعه‌جرعه بنوشد. خوراک بیمار، کباب تهیه شده از گوشت گنجشک و کرویا باشد.

اما اگر سردی معده همراه با بلغم باشد، به بیمار غذایی خورانده شود که در آن ترب خیس خورده، خردل و عسل باشد سپس قی کند. همچنین حریره شور و چرب داده شود و ساعتی منتظر بمانید تا غذا غلیظ گردد و بلغم قطع شود سپس مقدار فراوانی سکنجبین با آب گرم بنوشد پس از آن غذای تهیه شده از لوبیای سرخ، نمک سفید، شوید و چند قطره روغن سرکه را گرفته و آب آنرا بنوشد تا معده‌اش کاملاً پاک شود. سپس معجون پیش گفته کفایت می‌کند. اما چنانچه بیمار قی کردن را ناخوش داشت و انجام آن برای او دشوار بود، هر روز و هر شب یک مثقال شبیار بنوشانید تا معده‌اش پاک گردد.

باب دوم: تهوع (غثی)

چنانچه پس از میل غذا تهوع عارض شود بهتر است معده بیمار را با قی کردن تخلیه کند. سپس میعه نوشانده شود. اما اگر قی کردن پیش از غذا خوردن اتفاق افتد چنانچه نشانه‌های صفرا آشکار بود، آب انار سرد یا فقاع سرد نوشانده شود و از قی کردن پرهیز گردد تا صفرا به فم معده حرکت کند سپس آب انار ساده نوشانده شود. اما چنانچه نشانه‌های صفرا آشکار نبود آب انار و نعناع، مناسب است ان‌شاءالله‌تعالی.

 

باب سوم: دل‌پیچه (مغص)

چنانچه پس از غذا خوردن، دل‌پیچه عارض شود، درمانش قی کردن است بویژه اگر معده درد داشته باشد. اما اگر درد در ناحیه زیر ناف باشد با روغن زنبق[1] داغ با کمی ‌مشک و غالیه که در آتش ذوب شده مالش دهد آنگاه از بیمار خواسته شود تا از مقعد خود باد خارج کند. برای تخلیه روده، از کندر، کمون و انیسون آرد شده با شکر و آب جوش و یا شراب داغ مخلوط شده با کمی ‌پودر فلفل و زنجبیل بکار می‌آید.

چنانچه بیمار علاوه بر  مغص، احساس سوزش شدید و داغی شکم داشته باشد، عارضه‌ای صفرایی خواهد بود که درمانش خوردن آب گرم آمیخته با چند قطره روغن بادام یا روغن گل و یا روغن بنفشه است. این دارو، باعث کار کردن شکم از بین رفتن انسداد می‌شود.

 

باب چهارم: سکسکه

اگر سکسکه ناشی از حرکتی باشد که پس از غذا خوردن و بالا آمدن غذا به سمت فم معده رخ دهد بهتراست غذا تخلیه شود. اگر بیمار چنین کاری را ناخوش داشت درمانش مکیدن به، انار شیرین، نعناع، پودنه و سوسنبر است.

اما اگر معده خالی بود چنانچه در پی استفراغ شدید یا به دنبال تب بالا باشد باید پزشک، بیمار را معاینه کند و خودسرانه درمانش نکن.

اما اگر علائم دیگری داشت در آنصورت ناشی از خلط فاسدی است که در فم معده مستقر شده و کنده شدنش دشوار گردیده است. در چنین حالی به بیمار شبیار و حبّ ایارج بنوشان که دردش تسکین یابد و برای چند روزی باید غذای وی تلطیف شود. همچنین سکنجبین بنوشان و با هلیله کابلی معده‌اش را تقویت کن.

از جمله اقداماتی که سکسکه را تسکین می‌دهد خبر خوش ناگهانی است. دیگر اینکه بیمار نفس خود را مدتی در سینه حبس کند بخصوص اگر بینی خود را برای مدتی بگیرد تا نفس او به اندرون برگردد، این کار تأثیر شگرفی به خواست خداوند متعال خواهد داشت.

 

باب پنجم: ناگواردن طعام (هیضه)

ناگواردن[2] وقتی عارض می‌شود که در خوردن غذا زیاده‌روی صورت گیرد و معده همین که شروع به هضم آن کند فقط به اندازه توان خود قادر به هضم شده و مابقی خوراک در حالت نیمه‌هضم باقی می‌ماند و بدن، آن را دفع می‌کند. در بسیاری از موارد به دلیل نفخ به مجاری و دهانه رگ‌های متصل به فم معده و روده‌ها فشار می‌آورد و صفرا و بلغم را جذب کرده، به اسهال بدل می‌شود. بنابراین مبتلا به ناگواری غذا بهتر است مدفوع خود را وارسی کند چنانچه در مدفوعش غذای هضم نشده است و بدن بیمار نحیف و رو به ضعف باشد نباید مانع تخلیه آن شود. همچنین لازم است بیمار، آن روز را از غذا خوردن خودداری کند و اگر نتوانست، مقدار کمی ‌نان و دوشاب کهنه (مطبوخ عتیق) را میل کند و اگر آن را ناخوش داشت نان و شرابِ‌ به (مِیْ‌‌بِه) بخورد. چنانچه شکم بند آمد و درد آرام گرفت و گرسنگی واقعی به سراغش آمد به خوردن اقدام کند و چند روزی غذایش سبک باشد.

اگر اسهالش زیاده از حد باشد و دفعش به رنگ‌ها و اشکال مختلف و دل‌پیچه و درد نداشته باشد و مدت زمان زیادی از مصرف داروهای مسهل گذشته باشد نباید مانع بند آمدن دفع شود البته مشروط به اینکه قوه او تحلیل نرود.

اما اگر اسهالش همراه با دل پیچه و یا درد باشد و قوه او رو به تحلیل رود، دفعش را وارسی کند چنانچه به رنگ زرد خالص بود اگر همراه با تشنگی هم باشد اما شکمش قراقر نکند و گاز دفع نکند در آنصورت درمانش صرفاً استفاده از نان خشک سوده شده است. اما اگر نیازمند به دارو باشد به وزن دو درهم اسفرزه در آب سماق خیس خورده در گلاب خالص حل کند و بنوشد. اما چنانچه سوزش و بریدگی (تقطیعِ)[ناشی از آسیب صفرا به جدار روده] بیشتر شد زرده تخم مرغ همزده با روغن گل را بخورد. وقتی اسهال باعث زخم روده‌ها شد چربیِ خورشت سکبا[3] با گوشت گاو و لبّ‌الخبز [؟] میل کند آنگاه آب سرد بر روی آن غذا بنوشد پس از آن، چنانچه ترشحات بلغمی ‌از او دفع شود و شکمش قراقر و نفخ کرد اما احساس سوزش نداشت به وزن دو درهم تخم زیره تفت داده و پودر شده را با مصطکی به وزن نیم درهم گرفته و در مقدار کمی ‌ربّ أبرش[؟] حل کند و بنوشد و سپس صباغ مویز سیاه و مغز گردو و جوانه خردل و زیتون میل کند و آب آن را با خندیقون مخلوط کرده بنوشد. چنانچه با این اقدامات، مزاجش به حالت طبیعی برگردد غذا خوردن را با غذاهای قابض شکم از سر بگیرد.

اما اگر اسهالش همراه با خون باشد درمانش چنین است: بارتنگ، تخم خرفه و باقلی را هر کدام به وزن دو درهم گرفته و با گل مختوم، صمغ عربی و طباشیر هر یک به وزن یک درهم مخلوط کرده و یکجا میل کند و بر روی آن کمی‌ آب بارتنگ یا آب خرفه بنوشد و غذایش را نان خشک سوده (کعک) در آب غوره یا آب انار ترش قرار دهد.

 

باب ششم: زحیر[4]

اگر دل‌پیچه شدیدی عارض شد و مدفوع بیمار، ترشحات بلغمی‌ و کف‌ مانند بود و چه بسا در پی آن حالت، خون هم اضافه شود به آن زحیر گویند. درمان این عارضه با حبّ رشاد پودر شده است که با آب و روغن نسرین بنوشد و نانخورش زیتون، مغز گردو، کفکِ خردل (رغوة‌الخردل) و نان میل کند.

اما چنانچه دل پیچه، همراه با خون باشد تخم نازبو (شاهسفرم) مخلوط شده در آب و روغن گل را بنوشد. و زردة تخم مرغ کباب شده با نان و گردو و پنیر میل کند.

این شیاف مقعدی را چنانچه زحیر شدیدتر شد استفاده کند: گلنار و سفیداب و مرّ و لادن را از هر کدام قدری گرفته و با هم بکوبند و سپس به یک اندازه در آب مخلوط کنند و کمی‌ نسرین در آن بریزند. اما اگر با زحیر، ثقل همراه شود، از گلنار و سفیداب هر کدام یکی را گرفته و جداگانه در پارچه‌ای همراه با مقداری بارتنگ خمیر کنند و اگر در اختیار نبود با گلاب مخلوط و رقیق کنند و قدری روغن گل نیز با آن همراه کنند.

 

باب هفتم: قولنج

قولنج يا در اثر بلغم لزجي است كه باعث سردي امعاء شده و در پی آن روده‌ها دردناك مي‌شوند و يا ناشي از گازهاي نفخ‌آوري است كه باعث كشيدگي امعاء شده و در پی آن دردناك مي‌شوند و يا ناشي از خشكي درد و رسوخ آن است.

وقتي درد قولنج عارض شود نبايد در آغاز درمان داروهاي گرمي‌بخش و بویژه مسهل داده شود چه اینکه اگر از غذا خوردن بیمار زمان زيادي نگذشته باشد اين كار باعث افزايش درد و بروز مشکل در معده شده و عوارض فراواني بدنبال مي‌آورد پس بهتر است فرد از غذا خوردن خودداري كند و آب‌جوش را جرعه‌جرعه بنوشد تا درد آن آرام شود. حداقل زمان دوري از غذا دو روز است و اگر بيمار ضعیف شد به جاي غذا آب‌گوشت (ماءاللحم) با ادویه خشک و كمي مغز گردو بنوشد، سپس ایارج بنوشد و به وزن دو درهم معجون ساده را ميل كرده آنگاه چهار ساعت بعد اين جوشانده را استفاده كند: پوسته ريشه كرفس و پوسته ريشه رازيانه هر كدام به وزن دو درهم و تخم كرفس و تخم رازيانه هر كدام به وزن دو درهم گرفته و در سه رطل آب، پخته تا آنكه دو سوم آن بخار شود آنگاه دو سوم را صاف كرده و مقداري فلوس به وزن هفت درهم و پانیذ به مقدار ده درهم را در آن ريخته و به وزن سه درهم روغن کرچک اضافه كند سپس داغ شده آن را بنوشد. اگر نشانه‌هاي گرمي در بيمار آشكار بود روغن سرکه به وزن چهار درهم به آن بيفزاييد؛ چنانچه طبيعتش بازگشت و دردش آرام شد خورشتي تهيه شده از چکاوک درشت و نخود با پوست و شوید و زیره و روغن سرکه ميل كند.

اما اگر به حقنه نياز افتد دوسومِ رطل از آب خارخسک تازه را بجوشاند و یک اوقیه روغن سرکه در آن بريزد و به وزن بيست درهم شكر سرخ و يك مثقال نمك هم اضافه كند و اگر نیاز شد قدری عسل و روغن خارخسک نیز بیفزایند.

اما قولنج ناشي از ورم امعاء را بايد بر پزشكان عرضه كند.

باب هشتم: کرم‌‌هایي که در شكم تولید می‌شوند

چيزي كه انواع انگل‌هاي شكم را از بين مي‌برد ناشتا خوردن پودنه با سرکه است. همچنين باقلای مصری را ناشتا ميل كند؛ اما دارو: بيمار شيح ارمني، عسل، تخم نیلوفر (حب‌النيل)، ريح كابلي[5] و افسنتين را جداگانه يا با هم بنوشد.

 

باب نهم: دردهاي كبدي

اگر شروع درد كبد یکباره و همراه با حرارت آشكار و تشنگي مفرط و نبض عظیم و سرخي ادرار باشد، باسليق راست را فصد كن و كبد را با پارچه خيس‌خورده در گلاب، صندل، كافور و عصاره برگ بید يا عصاره به يا عصاره سيب خنك شده با يخ، خنك كن.

همچنين به بيمار آب جو (ماءالشعیر) با سكنجبين ساده يا آب انار ترش بنوشان و چنانچه تب نداشته باشد جوجه پخته با آب‌غوره همراه با کدو و خرفه به بيمار بخورانيد اما اگر بيمار تب داشته باشد پرهیزانه (مزوّره) با آب‌غوره و کدو داده شود. همچنين آب بسيار سرد بنوشد و در نهايت، دو الي سه روز عصاره کاسنی با سكنجبين ساده ميل كند.

اما اگر درد تدریجاً فزونی گرفت و چهره بيمار به سفيدي پف‌آلودی گرائيد و تشنگي‌اش كمتر شد اینها دلیل سردی بیماری است ...[6] به بيمار خوراك گنجشك و پرنده بياباني دهید.

اگر ادرار بيمار پررنگ بود و نشانگان گرمی و قرمزی بارز شد، روزانه مقداري عرق کاسنی، لبلاب، پیه روباه، كاكنج و رازيانه سه اوقیه با یک اوقیه سكنجبين تازه تا زمان برطرف شدن سرخي ادرار دستور ده. همچنين خورشت زرشک همراه با روغن سرکه تازه و شيرين شده ميل كند. چنانچه گرمي برطرف شد معجون‌ها و آب ريشه‌ها را از سر بگير. علاوه بر آن كبد را با اين ضماد درمان كن: لادن، مصطكي، زعفران، عود، سنبل‌الطبيب، اشنه و فقاح اذخر را گرفته پس از خرد كردن الك كن و با روغن شیرین‌بیان و موم زرد آب شده خمير کرده بر كبد طلا کنید و پارچه‌اي آغشته به آب بید ببند؛ چنانچه نشانه‌هاي بدحالي و ضعف در كبد آشكار گرديد بيمار را بر پزشك عرضه كن.

 

باب دهم: دردهاي طحال

اگر درد طحال همراه با علائم گرمي و نيز پررنگ شدن ادرار و نبض عظیم باشد در آن صورت رگ اسیلم و نيز رگ زیربغل (إبط) از دست چپ را فصد كن و به بيمار عصاره برگ بید، جلنار، طرفا، کاسنی و رازيانه مخلوط شده با سكنجبين و پوست كبر بنوشان و خورشت کبر همراه با گوشت پرنده يا گوشت بزغالة نر ميل كند.

اما چنانچه علاوه بر درد طحال، رنگ رخساره بيمار سياه متمايل به سبز بود و معده‌اش ضعيف و هضم غذا نادرست و قراقر شكم و نفخ بسيار داشت در آن صورت تركيبي از كبر، اشق، بريد و غاريقون هر كدام به وزن دو درهم گرفته و هر شب به مدت يك هفته بنوشد. علاوه بر آن دبكراك[7] تهيه شده با گوشت پرنده بري يك نوبت در روز ميل كند و شب او را گرسنه بدار و دوشاب کهنه (مطبوخ عتیق) بنوشان اما چنانچه ناخوش داشت از حنديقون استفاده کند همچنين گردو، انجير، مويز خراساني و پسته به عنوان تنقل مصرف كند. آب را فقط جوشيده و داغ بخورد و طحال را با اين ضماد ببندد: مقداري گِل زرد و مقل ازرق را يك شبانه‌روز در سركه خيس كند سپس در هاون بکوبد تا یکدست شود آنگاه چربي اردك و مرغ را هر كدام به مقدار یک اوقیه آب كرده و پس از آنكه خوب تصفيه گرديد در هاون بريزد و یک اوقیه مغز قلم گاو، اشنه، فقاح اذخر، زعفران، سنبل، عود و نيز عود لين را هر يك به مقدار دو درهم پودر كرده و با رستنج[8] در هاون نهاده و بکوبد تا یکدست شود سپس مقدار قابل توجهي از آن را روي پارچه‌ای به شکل و اندازة ناحیه طحال نهاده و آن را گرم کرده و بر روي طحال بگذارد و سپس پارچه ديگري آغشته به روغن شیرین‌بیان را بر پيشاني بيمار ببندد اين ضماد را به مدت چهار ساعت پيش از غذا بكار ببند سپس او را به گرمابه وارد کن و مقداری پودنه، سداب، برگ پنج‌انگشت و طرفا را در آب ریخته و بپز سپس موضع را با این عصاره شستشو بده.

 

باب يازدهم: يرقان

چنانچه همه بدن بويژه حدقه چشم زرد شود و همراه با تب شديد باشد در آن صورت يرقان این فرد در مجموع يرقان نافعي است مایة امان بیمار خواهد بود، درمان اين نوع يرقان با درمان تب همراه است.[9]

چنانچه يرقان اصلی و تب‌دار عارض شود و علائم گرمي آشكار گردد به بيمار آب کاسنی و رازيانه با سكنجبين تازه بنوشان. بيمار بايد هر روز پيش از غذا وارد خزینه گرمابه شود چنانكه بايد با جوشانده هلیله زرد، فلوس و شكر طبرزد مزاجش روان شود و چنانچه زردي و گرمي برطرف نگردید با چند قطره سركه زده شده با روغن‌گل بيمار را به عطسه وادار كنید. همچنين خوراكش را آش سرکة کاملاً ترش تهیه شده از گوشت گاو و قریص[10] و مصوص[11] قرار دهند.

اما اگر همراه با يرقان نشانه‌هايي از گرمي نبود و يا اگر بود در پي عادت به خوردن غذاهاي غليظ و لزج باشد در آن صورت هر شب به بيمار حبّ غافث به وزن دو درهم داده شود و از خوردن گوشت منع گردد. علاوه بر آن بايد خوراكش تلطيف شود و پرهیزانه‌های ترش تهيه شده با روغن سرکه ميل كند.

 

باب دوازدهم: بيماري كليه‌ها

چنانچه دردي ناگهانی در كليه عارض شود و اين درد در پي عادت به خوردن گوشت، شيريني يا نبيذ باشد و نبض بيمار عظیم و ادرارش به سرخي بزند در آن صورت باسليق را از سمت درد فصد كن. غذاي بيمار تلطيف شود و خوراک تهيه شده از اسفناج، کدو، ماش پوست كنده، روغن بادام و عدس پوست كنده ميل كند. همچنين صبح‌ها تخم خربزه، خيار، خیارزه، کدوی‌پوست‌كنده به همراه تخم خشخاش سفيد، طباشير و شربت بنفشه داده شود.

اگر اين دستورات فايده نكرد مزاج بيمار را با آب ميوه و روغن گل مخلوط با گلاب روان كن چنانچه مباشرت جنسي بيمار کم باشد بهتر است اقدام به آن كند.

اما چنانچه علاوه بر عوارض گفته شده تشنگي مفرط هم افزوده شود به بيمار ماءالشعیر پخته با کدو بنوشان و دوغ‌گاوی با نان‌خشکِ‌‌سوده (کعک=کاک) نيز ميل كند و خورش‌ماهي‌تازه و جوجه پخته در آبغوره و همچنین خربزه، مغز خیار، آرد جو خنک شده با یخ میل کند.

بعلاوه مقداري صندل، گلاب و كافور ممزوج با آب خرفه يا آب کدو يا آب خيار را بر موضع كليه بمالد. چنانچه بيمار خون ادرار كند و همراه با درد نباشد و خون قطع نشود در آن صورت خون‌سیاوشان، گل مختوم، كندر، خشخاش، صمغ عربي هر يك به وزن يك درهم در آب خرفه مخلوط كرده و داده شود. همچنين عدسيِ ترش داده شود.

چنانچه درد بسيار شديدي در كليه‌ها عارض شد و در نمونه ادرار مريض شن رسوب كرد نشان دهنده سنگ كليه است در آن صورت به بيمار يكي از داروهاي زير داده شود: مغز تخم خربزه، دانه خورد شده انگور، تخم كرفس و انيسون و يا زوفا و يا رازيانه يا تخم خارخسک يا تخم خطمي و يا تخم پنیرک به وزن دو درهم خرد كرده به اندازه پانزده مثقال در سكنجبين تازه مخلوط شود. همچنين آب نخود سياه با روغن بادام تلخ خورانده شود. بيمار بايد از خوردن غذاهاي غليظ و لبنيات پرهيز كند.

چنانچه در كليه‌ها ضعفي عارض شد و نشانه‌هاي سردي هويدا گرديد روزانه يك مثقال از معجون جالينوس که گرمي‌بخش كليه و مثانه است همراه با جوشانده زیره و پانیذ داده شود. علاوه بر آن خوراک جوجه را به شکل دبکراک تهیه و میل کند.[12]

همچنين گنجشك‌ها را با سرهايشان در روغن زیتون سرخ كرده ميل نمايد. نيز فالوده رقيق تهيه شده از عسل و کره مفيد است و دو پهلوي او را به انواع عطريات و روغن ياسمن همراه با غاليه بمالد و شراب دهد و براي مدت طولاني از آميزش جنسي خوداري كند.

 

باب سيزدهم: بيماريهاي مثانه

سنگ مثانه بيشتر در كودكان توليد مي‌شود. نشانه آن ادرار سفيد رنگ و رسوب شن سفيد رنگ است. بر آلت تناسلي اثر مي‌گذارد[13] و خارش دائم آن را به دنبال دارد. در چنين حالي به بيمار متناسب با قوت و سنّ او خبّازی و از يك حب تا يك دانگ جوشانده نانخواه و قند پانیذ بدهد. همچنين تخم كرفس خرد شده از يك دانگ تا نصف درهم را با آب‌عسل مخلوط كرده به بيمار دهيد. نيز ترب، شلغم و زردک آميخته با روغن سرکه يا روغن گردو میل کند.

اگر دچار قطره‌قطره آمدن ادرار شد چنانچه ادرار زرد و گرم بود و نشانه‌هاي گرمي آشكار بود به بيمار تخم‌هاي با طبيعت سرد داده شود مثل شربت بنفشه‌اي كه پيش از اين آورديم. علاوه بر آن به بيمار دوغ و نان‌خشک و همچنين اسفناج آميخته به روغن بادام داده شود اما چنانچه گرمي ادرار شديد باشد شير آميخته به شكر دهيد و مزاجش را با آب‌پنیر (ماءالجبن) مركب بشكنيد.

اما اگر همراه با قطره‌قطره آمدن، سوزش و گزش نباشد و رنگ ادرار سفيد و نشانه‌هاي سردي و رطوبت آشكار باشد به بيمار ميوه به، معجون جالينوس و گرمي‌هاي مخلوط با عسل دهيد و شراب کهنه يا مثلث همچنين مرزنگوش و اطریفل كبير، نان، عسل و گردو دهيد.

 

باب چهاردهم: بيماري‌هاي مقعدي

اگر در ناحيه مقعد احساس درد ضربانی كند و مزاج اجابت نكند در آن صورت اين عارضه ناشي از ورمي گرم در موضع است. درمانش اين است كه بيمار در ظرف آبي ولرم كه با برگ خطمي و پنیرک و تكه‌هاي کدو كه با تخم‌هايش پخته شده باشد بنشيند. همچنين موضع را با روغن گل خام زده شده با گلاب مالش دهد و نيز مزاجش را با عناب آميخته با فلوس و پانیذ روان كند. اگر اين اقدامات كفايت نكرد باسليق را فصد كند. به بيمار خوراک ماش، سرمق و کدو با روغن بادام داده شود.

اما چنانچه از مقعد خونی کم یا بسیار خارج شود به بيمار قرص‌ كهربا يا قرص قرون‌الایل[14] (شاخ گوزن) داده شود؛ اگر همراه با آن گرمي نباشد بايد حبّ مقل داده شود و به بيمار انواع کدو و اسفيدباج داده شود. اما چنانچه خونريزي شديد باشد بيمار را با آب مورد گرم که قرص‌ گلنار در آن حل شده باشد حقنه كند و نيز از قرص‌هاي گلنار، شيافي آغشته به روغن مصطكي درست کرده و استعمال شود.

 

 


[1]. در متن عربی الزئبق به معنی جیوه آمده است اما با توجه به کاربرد طبی و خواص مفردات دارویی و اینکه روغن مادة مورد نظر را تجویز کرده است به نظر می‌رسد الزنبق صحیح باشد [تحفه حکیم مؤمن: از رياحين معروفه است و به فارسي سوسن آزاد نامند و او غير سوسن ابيض و غير ياسمن است].

[2]. اسهال و استفراغ. قي و اسهال کردن پي هم بسبب ناگواري طعام. به راه افتادن شکم. اسهال. رفتن شکم. رواني شکم. پيچاک شکم. شکم‌روش. بيرون شدن مواد فاسد ناگوارده با قي يا اسهال با سختي (لغت‌نامة مرحوم علامه دهخدا).

[3]. معرب سکبا که نوعي از آش است که از سرکه و برنج يا بلغور سازند. نانخورش است که از سرکه و گوشت و ادويه خوشبو و نبات ترتيب دهند و گاهي ميوه خشک را هم اندازند (لغت‌نامة مرحوم علامه دهخدا).

[4]. شکم‌روش همراه با دل‌پیچه و درد. زحير عبارت است از جنبش روده مستقيم براي دفع آنچه حبس شده است در آن از فضلات آزار رساننده و در غير روده مستقيم چيزي از آن فضلات جمع نميشود (بحر الجواهر) و در شرح قانونچه گفته است که زحير عبارت است از حرکت روده مستقيم هنگام دفع براز بر حسب اضطرار. و صاحب آن براي دفع فضلات بر مي‌خيزد و مي‌رود ولي جز چيزي مانند بزاق دفع نمي‌کند. و ابن سينا آن را بدين طريق تعريف کرده که: زحير قلق و اضطراب شکم است بر سبيل توالي با بيرون آمدن رطوبات بلغميه با مقداري اندک از کف. زحير بر دو نوع است: يکي زحير راستين است و ديگري نه. اما زحير راستين آن است که مقعد بگزايد و زودازود تقاضاء برخاستن همي باشد و هرگاه که بر خيزد چيزي اندک جدا ميشود چندانکه از بيني جدا شود. و چيزي باشد غليظ و مخاطي و بعضي با خون آميخته و بعضي نه و بعضي با ضراط بود و باشد که ضراط با براز و با رنج و گريستن جدا شود و زحير از بهر اين گويند... و زحيرِ نه راستين چنان بود که ثفل خشک در روده مستقيم استاده بود و باز مانده و گاه گاه رطوبتي بر سبيل عصر درروده فرود ميآيد (ذخيره خوارزمشاهي)؛ (لغت‌نامة مرحوم علامه دهخدا)؛ رحمت خدا بر همگیشان باد!

[5]. در متن عربی الریح‌الکابلی آمده که چنین مفرده‌ای وجود ندارد. البته در بررسی نسخه‌های مؤثر در کرم روده دو مفرده کاربرد دارند: شیح و برنگ کابلی بنابراین به نظر می‌رسد نسخه دچار افتادگی بوده و هر دو مفرده مورد نظر بوده‌اند.

[6]. از اینجا به بعد اغتشاش جملات و کلمات وجود دارد که مشخص نیست اشکال از نسخ خطی و یا از متن تصحیح شده است. تلاش شد در حدّ امکان و بر اساس مفاهیم مورد نظر، ترجمه متن ترمیم شود.

[7]. واژة الدبکراک و دبکراکا احتمالاً اشاره به نوعی غذا دارد که در لغت‌نامه یافت نشد.

[8]. احتمالاً نام وسیله‌ای برای کوبیدن یا ضربه زدن که در لغت‌نامه یافت نشد.

[9]. احتمالاً اشاره به یرقان نوع بحرانی دارد که طبیعت سعی در دفع مواد زاید از بدن می‌کند.

[10]. گوشت با سرکه و بقول و ابازير پخته.

[11]. طعامي که از گوشت پختة در سرکه انداخته سازند و يا مخصوصاً از گوشت مرغ ساخته شده باشد. طعامي که گوشت پخته را در سرکه اندازند يا از مرغ جوزه و کبوتر بچه و جز آن ترتيب دهند يا از گوشت طيور باشد خاصة. کبک بريان در سرکه افکنده. مرغ بريان که از ادويه گرم مانند کرفس و زيره و سداب پر کرده و درسرکه پرورده باشند. غذايي است که از جوجه مرغ جوان و سبزيهاي سرد و گرم و ادويه خوشبوي به حسب احتياج ترتيب دهند و قسمي را به آب ميوه‌هاي ترش بجوشانند و منافع هر يک تابع اجزاي اوست؛ (لغت‌نامة مرحوم علامه دهخدا از منابع مختلف؛ رحمت خدا بر همگیشان باد!).

[12]. در اینجا اغتشاش کلمات و ناهمخوانی مفهوم وجود دارد: (يا با آب و يخ[؟]....).

[13]. غلبة نعوظ و تواتر قضیب یکبارگی و همچنین باز سست شدن آن (طب اکبری، حکیم محمداکبر ارزانی، ج2، ص859، مؤسسه احیای طب طبیعی، 1387).

[14]. در متن عربی «قرون الإبل» آمده که به معنی شاخ شتر! است در حالی‌که «قرون الایّل» صحیح است که از سوختة آن همانند زغال اکتیو و قرص شاربن استفاده می‌شود (به نقل از استاد جناب آقای دکتر محمد مهدی اصفهانی). برای مطالعة بیشتر به کتاب مخزن الأدویه مراجعه فرمایید.

|+| نوشته شده توسط محمد راشد در شنبه بیست و هشتم خرداد 1390  |
 معده :

 

چگونه نفخ معده را بر طرف کنیم ؟

باد گلو، گاز روده ها و نفخ هر سه به گازهاي موجود در مجاري گوارش انسان مرتبط ميباشند.

منابع گازها:

1- منابع برونزاد: 90 درصد گاز روده ها و معده از منابع برونزاد سرچشمه ميگيرد. هنگامي كه شما چيزي ميخوريد و يا مياشاميد اندكي هوا نيز به همراه غذا وارد سيستم گوارشي شما ميگردد. افزايش ترشح بزاق نيز (به هر علت) باعث ايجاد گاز برونزاد ميگردد. بلعيدن هوا(aerophagia) در افراد مضطرب بيشتر ميباشد كه فرد بطور ناخودآگاه مقدار زيادي هوا را مي بلعد.

2- منابع درونزاد: 10 درصد گاز موجود در روده ها از منابع درونزاد منشا ميگيرند:

* محصول جانبي گوارش طبيعي: اسيد معده توسط ترشحات لوزالمعده خنثي ميگردد. نتيجه اين واكنش توليد گاز دي اكسيد كربن ميباشد.

* باكتريهاي موجود در روده بزرگ: برخي غذاهاي خاص كه بدن قادر به هضم آنها نيست در روده بزرگ توسط باكتريها تخمير شده و گاز توليد ميگردد.

* گازها از طريق فرآيند انتشار، بين روده ها و خون جابجا ميشوند.

بادگلو (belching):

بلعيدن هوا علت اصلي بادگلو ميباشد. اما برخي افراد نيز از سر عادت باد گلو ميزنند و به وجود گاز در معده ربطي ندارد. زخم معده و مشكلات كيسه صفرا نيز ميتواند باد گلو ايجاد كند. بيشتر هواي بلعيده شده توسط باد گلو خارج ميگردد. اما مقدار اندكي ازهوا به روده ها راه مي يابد كه در آنجا نيز يا از طريق مخاط روده ها جذب خون ميگردد و يا از طريق گاز روده از بدن خارج ميگردد. چنانچه فرد در حالت دراز كش هوا بلعيده باشد غالب هوا به روده ها راه مي يابد، اما اگر در وضعيت ايستاده و قائم باشد بيشتر هواي بلعيده شده از طريق باد گلو خارج ميگردد.

راهكارهاي كاهش باد گلو:

بلعيدن هوا اغلب در افراد مضطرب وجود دارد و اين افراد بطور ناخودآگاه اقدام به بلعيدن هوا ميكنند. افزايش ترشح بزاق نيز باعث بلعيدن هوا ميگردد:

1-كاهش دفعات بلعيدن غذا.

2-آرام و آهسته غذا خوردن و نوشيدن مايعات.

3-مايعات را جرعه جرعه بنوشيد و از سركشيدن يكباره آن خودداري كنيد.

4-اجتناب از پيپ، استعمال سيگار، جويدن آدامس و آب نبات، استفاده از ني براي نوشيدن مايعات، نوشيدن مايعات از بطري هاي دهان باريك، قرار دادن دست دندان مصنوعي لق در دهان (باعث افزايش ترشح بزاق ميگردد).

5-عدم مصرف غذاهاي حاوي گاز نظير نوشابه هاي گازدار، قرصهاي جوشان و خامه زده شده.

6-خودداري از بلعيدن عمدي هوا بمنظور باد گلو زدن.

7-لقمه هاي غذا را قبل از بلعيدن بطور كامل بجويد.

8-استرس و اضطراب خود را كنترل كنيد.

گاز روده ها (flatulence) :

به آزاد سازي تركيبي از گازهاي روده(flatus) كه توسط باكتريها و مخمرهاي مستقر در روده بزرگ (قولون) ايجاد ميگردند، اطلاق ميشود. غذاهايي كه در بدن غير قابل هضم ميباشند (به علت عدم وجود آنزيم هضم كننده) مانند پلي ساكاريدها (به ويژه اوليگوساكاريدها) (نشاسته و سلولز) و برخي قندها بدن تغيير از مجاري گوارشي عبور كرده و به عنوان غذا به مصرف باكتريهاي روده ميرسند. محصول جانبي اين فرايند تخميري تولد گاز روده ميباشد.

غذاهايي كه ايجاد گاز ميكنند:

حبوبات (لوبيا-عدس-لوبياي سويا-نخود فرنگي) -لبنيات (شير-بستني-پنير)- سبزيجات(بروكلي-گل كلم-خيار-مارچوبه-كرفس-كاهو)- سبزيجات ريشه اي (سيب زميني-شلغم-پياز-تربچه-سير-هويج-بادنجان)- ميوه ها (زردآلو-سيب-گلابي-آلو-موز-كشمش) -غلات (جو دوسر-ذرت-برنج-دانه هاي كامل (به علت وجود فيبر)- آرد گندم)- مغزها (بادام هندي)

نكته: در اختلال عدم تحمل لاكتوز (عدم وجود آنزيم لاكتاز براي تجزيه لاكتوز)، لاكتوز(قند اصلي شير) به روده باريك راه يافته و باكتريها از آن تغذيه ميكنند. اين امر گاز روده ها را افزايش ميدهد.

نكته:سوربيتول كه نوعي شيرين كننده است نيز ميتواند ايجاد گاز كند.

نكته: برنج خيلي سهل الهضم است و كمترين توليد گاز را بهمراه دارد. اما نشاسته گندم، سيب زميني، جو دو سر و ذرت گاز زيادي توليد ميكنند.

نكته:غلات كامل به علت دارا بودن فيبر بيشتر گاز بيشتري توليد ميكنند.

نكته: فيبرغذايي براي سلامتي بسيار مفيد هستند، اما بايستي مصرف آنها را به آهستگي افزايش داد. برخي از فيبرها گاز توليد كرده اما برخي گاز توليد نميكنند. (به مقاله فيبر رژيمي رجوع شود)

مطالبي در رابطه با گاز روده ها:

1-يك انسان بطور معمول روزانه 0.5 تا 1.5 ليتر گاز روده آزاد ميكند.12-20 بار در روز. نيتروژن، اكسيژن، دي اكسيد كربن، متان، هيدروژن، سولفيد هيدروژن گازهاي تشكيل دهنده روده ميباشند.

2-گاز روده ها عمدتا از نيتروژن و اكسيژن تشكيل يافته است كه توسط دهان بلعيده ميگردند.

3-دي اكسيد كربن توسط ميكروبهاي هوازي روده توليد ميگردند.

4-هيدروژن توسط برخي از ميكروبها و گاز متان نيز توسط باكتريهاي بي هوازي توليد ميگردند.

5-گازهاي متان و هيدروژن اشتعال زا ميباشند. تنها 40 درصد روده افراد داراي ميكروبهاي توليد كننده گاز متان ميباشد.

6-بوي نامطبوع گاز روده ها به علت وجود مقادير اندك تركيبات حاوي سولفور ميباشد. سولفيد هيدروژن (بوي تخم مرغ گنديده) و سولفيد كربونيل علت بوي بد گازهاي روده ها بوده كه نتيجه تجزيه پروتئين ها ميباشند.

7-علت ديگر بوي نامطبوع وجود اسيدهاي چرب با وزن مولكولي پايين نظير بوتيريك اسيد(بوي كره فاشد) ميباشد.

8-گاز روده ها مانند مدفوع بوسيله حركات دودي (انقباضات متوالي عضلات روده اي) به سمت مقعد رانده ميشوند.

9-برخي باكتريهاي روده گاز توليد شده توسط باكتريهاي ديگر را مورد مصرف قرار ميدهند.

10-ميزان توليد گاز در افراد متفاوت است و به تعداد و نوع باكتريهاي مستقر در روده، نوع رژيم غذايي و ميزان بلعيدن هوا توسط فرد بستگي دارد.

11-غذاهايي كه حاوي سولفور زياد ميباشند نظير گل كلم، تخم مرغ و گوشت بوي نامطبوع گاز روده را افزايش ميدهند.

نكته: وجود گاز زياد در سيستم گوارش باعث درد شكم، نفخ، باد گلو و گاز روده حجيم و آزار دهنده ميشود.

نفخ (bloating):

به احساس ورم و پري شكم و افزايش ميزان گاز در مجاري گوارش اطلاق ميگردد. علت نفخ معمولا وجود گاز زياد نيست، بلكه به خاطر كندي انقباضات عضلاني و حركات دودي مجاري گوارش ميباشد. مصرف غذاهاي چرب تخليه معده را به تاخير انداخته و ايجاد نفخ ميكنند. همچنين نفخ ميتواند به علت نشانگان روده تحريك پذير باشد (كه در آن انقباضات روده اي نامنظم ميگردد)- علت ديگر نفخ ميتواند تند تند غذا خوردن باشد. همچنين نفخ ميتواند نشانه برخي بيماريها مانند آپانديسيت و يا سنگ كيسه صفرا باشد. يبوست نيز ايجاد نفخ ميكند. نفخ بيشتر در زنان بروز ميكند. علت آن هم تغيير در سطح هورمونهاي بدن و افزايش احتباس آب و نمك در بافتهاي بدن، پيش از قاعدگي ميباشد.

علايم افزايش گاز روده ها:

1-افزايش آزاد سازي گاز روده.

2-آزاد سازي گاز بد بو.

3-آزاد سازي گاز پر سروصدا.

4-نفخ معده و شكم.

5-صداها و درد شكم.

علل نفخ متناوب و افزايش گاز روده ها:

1-افزايش توليد گاز:

* ميزان گاز توليد شده توسط باكتريهاي روده بزرگ در افراد مختلف متفاوت است.

* سوء هضم و سوءجذب غذا در روده كوچك باعث ميگردد تا غذاي هضم نشده بيشتري به قولون (روده بزرگ) وارد گردد. هرقدر ميزان غذاي هضم نشده در اختيار باكتريهاي روده برگ باشد گاز بيشتري نيز توليد خواهد شد. (مثل نارسايي لوزالمعده و يا اختلال عدم تحمل لاكتوز)

* رشد مفرط و انتشار باكتريهاي روده بزرگ به روده كوچك. با آنكه باكتريها منحصرا در روده بزرگ مستقرهستند، اما گاهي اوقات باكتريها به روده كوچك راه مي يابند. بنابراين غذا قبل از هضم و جذب توسط باكتريها مصرف گرديده و توليد گاز افزايش مي يابد.

2-انسداد فيزيكي: ميتواند در هر نقطه از مسير مجاري گوارش ايجاد شود.انسداد ممكن است دائم و يا موقت باشد، مثل تنگي باب المعده.

3-انسداد كاركردي: به علت عملكرد ضعيف عضلات معده و روده (كه محتويات معده و روده را به جلو ميراند) ايجاد ميگردد. هنگامي كه اين عضلات بدرستي عمل نمي كنند، محتويات روده اي تجمع يافته و باعث ورم و نفخ شكم ميگردد. چربي ها نيز ميتوانند باعث كندي حركات روده اي و تخليه معده گردد.

4-حساسيت مفرط روده اي: برخي افراد به افزايش اندك گاز روده ها نيز حساس بوده و احساس نفخ و ورم معده ميكنند.

5-مصرف برخي آنتي بيوتيكها و مسهل ها نيز ايجاد نفخ و گاز روده اي ميكنند.

نكته: گاز روده ها نشانه فعاليت طبيعي روده ها ميباشد. احتباس گاز روده نيز خطرناك نيست اما ميتواند باعث يبوست گردد.

نكته: تمام گاز موجود در مجاري گوارش از طريق مقعد خارج نمي گردند. برخي از طريق انتشار به خون راه يافته و از طريق ريه ها مجددا به هوا بازميگردند. برخي از گازها نيز در داخل مدفوع به دام افتاده و همراه با مدفوع دفع ميگردند.

نكته:هنگامي كه شما گاز روده را محبوس كرده و آن را خارج نميسازيد، در طي شب كه عضلات بدن شل ميشود گاز روده ها نيز بطور خودكار آزاد ميگردند.

تشخيص نفخ مزمن:

1-عكسبرداري اشعه x از شكم و روده كوچك.

2-اندازه گيري سرعت تخليه معده.

3-عكسبرداري فراصوت،سي تي اسكن و ام آرآي.

4-تستهاي سوء جذب و سوء هضم.

5-تست تنفسي هيدروژن و متان.

درمان نفخ و افزايش گاز روده ها:

1-چنانچه علت سوء هضم و نارسايي لوزالمعده باشد بايد مكمل آنزيمهاي لوزالمعده تجويز گردد.

2-چنانچه علت سوء هضم لاكتوز، فروكتوز و يا سوربيتول باشند، بايد غذاهاي حاوي اين قند ها از رژيم غذايي حذف گرديده و يا از مكمل آنزيمهاي گوارشي استفاده شود. آنزيمهاي alpha-galactosidase باعث هضم قندهاي كمپلكس گرديده و حجم گاز روده ها را كاهش ميدهند. مكمل هاي آنزيمهاي گوارشي موجود شامل لاكتاز، آميلاز، ليپاز، پروتئاز، سلولاز، پكتيناز، اينورتاز، گلوكوآميلاز، مالت دياستاز ميباشند.

3-چنانچه سوء هضم و سوء جذب به علت اختلال در عملكرد ديواره روده ها باشد، بايد با بيوپسي روده كوچك و كشف علت داروي مرتبط تجويز گردد.

4-چنانچه علت انسداد فيزيكي باشد، عمل جراحي بايد صورت گيرد.

5-چنانچه علت انسداد كاركردي باشد، بايستي ازداروهاي محرك فعاليت عضلات معده و روده كوچك نظير erythromycin وmetoclopramide مصرف كرد.

6-مصرف غذاهاي حاوي كربوهيدرات هاي هضم ناپذير بايد محدود و يا از رژيم غذايي حذف گردند.

7-غذا به آرامي و آهستگي صرف شود.

8-قدم زدن پس از صرف غذا حركات روده ها را تحريك ميكند.

9-مصرف داروي simethicone نيز ميتواند نفخ را كاهش دهد.

10-مصرف قرصهاي زغال فعال شده قبل از غذاهايي كه نفخ آور ميباشند گاز روده ها را كاهش ميدهند.

11-آنتي بيوتيك ريفاكسيمين rifaximin كه در درمان اسهال مرتبط با e-coli تجويز ميگردد نيز حجم گازهاي روده را كاهش ميدهد.

12-مصرف اندكي مايعات اسيدي همچون آب ليموترش و يا سركه همراه با غذا باعث تحريك ترشح اسيد هيدروكلريك و آنزيمهاي گوارشي ميگردد.

13-مصرف ماست، زيره سبز(cumin) ، زيره سياه(caraway) وزردچوبه(tumeric) گاز روده ها و نفخ را كاهش مي دهند.

14-تخمير، اوليگوساكاريدها را تجزيه كرده و توليد گاز آنها را كاهش ميدهد. به همين خاطر توفو tofu (پنير سويا) گاز خيلي كمتري نسبت به لوبياي پخته توليد ميكند.

15-براي كاهش خاصيت نفخ آوري لوبياي پخته، لوبيا را 24 ساعت درون آب بخيسانيد و سپس آب پز كنيد. اما اين كار مواد مغذي ديگر محلول در آب را نيز از لوبيا خارج ميسازد.

16-مصرف آنتي اسيد ها باد گلو را افزايش داده و نفخ را رفع ميكند.

17-نعناع، آويشن، فلفل فرنگي شيرين، ريحان، دارچين، زنجبيل و ليمو ترش باعث تسهيل عمل دفع گازهاي روده ها و باد گلو شده و ضد نفخ ميباشند.

18-جاي مصرف 3 وعده غذايي سنگين در روز از 6 وعده غذايي سبك استفاده كنيد.

 

|+| نوشته شده توسط محمد راشد در سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390  |
 
 
بالا